Blog Image

Kirchentag 2015

3 t/m 7 juni Stuttgart

In Stuttgart vindt een religieus festival plaats.
Samen met mij zijn er nog wel honderdduizend bezoekers.
Maatschappij, cultuur en religie zetten vier dagen Stuttgart op zijn kop.
Debatten, events en feesten kleuren de stad van de vroege ochtend tot de late avond. Ik doe verslag en wie wil, mag hier op het blog reageren of per mail.

HANNAH AHRENDT

Samenleving Posted on Fri, June 05, 2015 10:16:59

In een mega-bioscoop in de Königstrasse schuifelen zo’n 200 bezoekers naar binnen om Margaretha von Trotta’s film uit 2012 te zien.
Hannah Ahrendt, Duits-joods en sinds 1941 in New York, waar zij filosofiedocent wordt, reist in 1960 naar Jeruzalem om verslag te doen van het proces tegen Eichmann. Zij verslaat niet alleen wat daar in de rechtbank boven tafel komt, maar zij peilt ook de diepte of juist de ondiepte. Sinds zij het concept ‘De banaliteit van het kwaad’ in Eichmanns houding duidde, staat dat in ons denken als een baken tegen onverschilligheid.

De kritiek op haar duiding was heftig, want ‘leidt dit niet tot verontschuldigen van de nazi misdaden?’ Bovendien wees zij erop dat joden die het advies van een joodse raad negeerden, beter overleefden dan wie die adviezen volgde. Zij werd uitgemaakt voor alles wat lelijk is. ‘Self hating Jew‘ was nog het vriendelijkste scheldwoord.

In de voorlaatste scène van de film zien wij Ahrendt een college geven, waarin zij de mens binnen een totalitair systeem wel degelijk aanklaagt om zijn moreel verval, omdat hij weigert te denken.
De film is zeer opmerkelijk, want tientallen jaren werd Ahrendt’s boek ‘Eichmann in Jerusalem‘ niet in Israel uitgegeven of verkocht, maar deze film is gemaakt in samenwerking met officiële Israëlische instanties.
Toch moet je kritisch blijven en de hagiografische toon van de film durven zien. Al lang geleden is er een boek geschreven ‘Eichmann vor Jerusalem‘ (Duits) en daarin is gedocumenteerd hoe hij doordrenkt was van antisemitisme en dus niet het neutrale radertje in een bureaucratisch systeem, dat hij beweerde te zijn.
Jammer dat Eichmann is opgehangen; hij had dat boek moeten lezen.

Maar verder: indrukwekkende film. Je moet hem zien!



TWEE STROMEN

Religie Posted on Fri, June 05, 2015 10:03:52

Op het grote plein bij het slot vallen de mussen dood van het dak, terwijl een predikant in zwarte toga in een openluchtdienst de geloofsbelijdenis van Nicea voorleest. Vlak voor het podium staan nog wat mensen, maar verder is het plein leeg. Het grote videoscherm toont wat op honderden meters afstand gaande is. Op de voorgrond drukt een meisje haar peuk uit. Meer dan symbolisch.
Wie een beetje analyseert, ziet hoe er nog steeds twee stromingen zijn in het christelijk geloof. De ene stroming zet zich in om alles over God en Christus zo correct mogelijk te zeggen, ongeacht of dat ergens landt. De andere stroming probeert het hart van mensen te raken met een directe boodschap die wijsheid in het dagelijks leven activeert.
Een paar uur later, als de zon onder is, verzamelen zich op hetzelfde plein duizenden mensen voor een ‘Nachtgebet.’ Er is warmte ‘in aller Art und Weise.’De dag gloeit na, de kaarsen branden, maar vooral de woorden die wij spreken en zingen geven energie. Het is niet het romantische moment (dat er ook is) dat de doorslag geeft, maar de wijsheid als totaalervaring.



EN PLOEGEN

Samenleving Posted on Fri, June 05, 2015 09:48:58

Geestelijke verzorgers van de Wehrmacht organiseren in de katholieke kerk een Friedensgebet. Dat trekt de aandacht van de demonstranten die graag de zwaarden willen ruilen voor ploegen. Ik voel volledig met hen mee en vind ook dat een Friedensgebet niet zonder spandoeken kan. Maar in een gesprek met de demonstranten blijkt snel dat zij het dilemma waarvoor wij (in een wereld vol geweld) staan, eigenlijk verwerpen: “De staat moordt en dat moet stoppen.”
Uiteraard ga ik naar binnen om mee te bidden. Dat valt niet tegen. De huiver voor het dilemma is voelbaar en het ‘schild voor de zwakken’ moet zijn plaats kennen. En zo blijft het ploegen. Op de rotsen.

De militaire muziek, was een ‘Posaunenchor.’



TUTU

Intercultureel Posted on Fri, June 05, 2015 09:39:09

Als je niet kritisch bent, is je rugzak binnen een uur vol met flyers en krantjes die je in handen worden gestopt. Het meeste is warkhout uit een voorbije periode, maar voor een open brief van Desmond Tutu aan de Kirchentagbezoekers heb ik wel belangstelling.
Hij schrijft over het Midden Oostenconflict en durft dat te linken aan het verleden van Duitsland en Zuid Afrika. Hij is vooral bezorgd over de ongelijke machtsbalans in het Heilig Land, want wie macht heeft, wordt verleid tot misbruik daarvan. Dat schaadt ten diepste de eigen menselijkheid. Hij protesteert heftig tegen nieuw antisemitisme en roept op joden lief te hebben, maar “Wir können keine normale Geschäfte machen, denn die Bedingungen im Heiligen Land sind volkommen anormal.” Afgewogen synodeverklaringen zullen niets opleveren voor de broeders en zusters in het Heilig Land. Solidariteit met Palestina is nodig en zal ook Israël bevrijden.



FLUCH[T] und HEIMAT

Samenleving Posted on Fri, June 05, 2015 09:25:29

Een jong theatergezelschap speelt een theaterexperiment. Zij brengen hun stuk op de Kirchentag in première en reizen daarna scholen en kerken af om hun verhaal te vertellen. Op de trappen van de katholieke kerk in de Königstrasse geven zij een performance om aandacht te vragen voor hun verhaal. Wie de titel niet snapt, moet beslist gaan.Het verhaal spat van de straat.



GOLDBERG GYMNASIUM

Samenleving Posted on Fri, June 05, 2015 09:17:32

Samen met 200 andere Kirchentagbezoekers logeer ik in het Goldberg Gymnasium in Sindelfingen, een school met een lange geschiedenis. Bij het 600 jarig bestaan is er een plaquette met hoogtepunten bij de ingang van de school gehangen. Twaalf jaar uit die zes eeuwen hebben iets bijzonders. Ik kan mij de discussie in de jubileumcommissie goed indenken. Iemand zegt: ‘Ach, wat is 12 jaar op 6 eeuwen? Ongeveer 2% nietwaar?’ Maar de anderen vinden dat het toch genoemd moet worden en niet met neutrale woorden, zoals ‘Ende des Krieges,’ maar door echt te vertellen wat het was: BEFREIUNG